Şht. Üst. Teğ. Mehmet Ata Sk. No:6, Cumhuriyet, 18100 Merkez / Çankırı

KPSS Beden Eğitimi, Motor Gelişim Alanları Konu Anlatımı

KPSS Beden Eğitimi, Motor Gelişim Alanları Konu Anlatımı

Motor Gelişim Alanları ve Bileşenleri

Motor gelişim iki temel kategoride toplanır

Büyük kas (kaba, geniş, gross) motor gelişim: Bu beceriler büyük kas gruplarının kullanıldığı motor becerilerdir. Beden ve bedenin çeşitli uzuvlarının (baş, gövde, kol ve bacak) kullanıldığı motor beceriler olarak da adlandırılır. Bu motor beceriler, emekleme, ayakta durma, yürüme koşma, salınım, dönme, yuvarlanma, zıplama denge gibi hareketleri anlatmak için kullanılır.

Küçük kas (ince, fine) motor gelişim: Eli ve ayağı kullanma becerileri ile obje kontrolünü kapsar. Tutma, kavrama, yazma, yırtma, çizme, yapıştırma, kesme gibi beceriler küçük kas becerilerine örnek olarak gösterilebilir.

Büyük ve küçük kas hareketleri motor gelişim alanlarını oluşturmaktadır. Bunlar; Dengeleme, Lokomotor, Lokomotor Olmayan, Manipulatif (Nesne Kontrol) ve Kombine olarak sınıflandırılır.

Dengeleme, bir pozisyonu sürdürme hareketleridir. Statik ve dinamik denge olarak ikiye ayrılır. Dinamik denge bir noktadan diğerine hareket halinde bedenin hareketi iken, statik denge durağan halde bedenin dengesini sağlamasıdır. Denge tahtası üzerinde yürümek dinamik denge; tek ayak üzerinde durmak da statik dengeye örnek gösterilebilir. Bunun dışında, çömelme, dönme, gerilme ve yuvarlanma dengeye örnektir.

Lokomotor hareketler, yer değiştirmeyi gerektiren hareketlerdir. Yürüme, koşma, sıçrama sekme, kayma, atlama ve emekleme gibi.

Lokomotor olmayan hareketler ise yer değiştirmeden yapılan hareketlerdir. Örneğin, dönme, eğilme salınım, itme, çekme ve germe gibi.

Manipulatif (Nesne Kontrol) bireyin bir obje ile ilişkisini belirten becerilerdir. Fırlatma, yakalama, top sürme, topa vurma gibi.

Kombine hareketler ise diğerlerinin bir kısmının ya da hepsinin bir araya gelmesiyle oluşan hareketlerdir. Örneğin, denge tahtası üzerinde yürümek ve ip atlamak gibi.

Motor Gelişim Teorileri: Bilişsel ve fiziksel gelişimin yoğun ve hızlı bir şekilde yaşandığı çocukluk dönemindeki psikomotor gelişim sürecinin aileler, yetişkinler ve eğitimciler tarafından iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu bölümde kısaca anlatılan teoriler psikomotor gelişim sürecin açıklayan teorilerin belli başlılarıdır:

Freud’un Psikanalitik, Erikson’un Psikososyal Gelişim, Piaget’in Bilişsel Gelişim, Robert Havighurst’ün Gelişim, Arnold Gesell’in Olgunlaşma, Bandura’nın Sosyal Öğrenme ve Bronfenbrenner’in Ekolojik (biyoekolojik) sistem kuramları.

Freud’un Psikanalitik Kuramı: Sigmund Freud (1856-1939) kişiliğin oluşmasında bebeklik ve çocukluk dönemlerinde yaşanan olayların önemli bir yere sahip olduğundan bahseder. Özellikle çocuğun ilk beş yılının çok önemli olduğundan bahseder. Freud’a göre in san kişiliğinin ve ahlakın gelişiminde üç ana mekanizma olduğunu öne sürmüştür: Id, ego ve süper-ego. Id; kişiliğin en ilkel kısmıdır. Dürtü ve arzuları içerir (acıdan kaçınma, açlık, saldırganlık ve cinsellik vb.). Anında doyurulmak istenen kısmıdır. Örneğin, derhal emme ihtiyacının giderilmediği takdirde bebeğin ağlaması. Diğer taraftan id’in ilkel isteklerinin karşısında “gerçeklik prensibini” içeren ego vardır. Id’i denetleyen ve bilinçdışı kılan yapı egodur. Ego, gerçek ihtiyaçlar için ilkel kısmı feda eder. Örneğin, yarın sınava girecek öğrencinin akşam verilen partiye gitmesi yerine ders çalışması. Süperego ise toplumun inandığı doğru ve yanlış kararların kaynağını oluşturur. Neyin doğru neyin yanlış olduğuna süperego karar verir. Bu yüzden gerçekler yerine idealler vardır. Süperego’nun temel görevi id ile ego arasındaki dengeyi sağlamaktır. Örneğin, saldırma hissi yaratan bir olayda, bireyin karşı tarafa saldırmayıp, soğukkanlı ve sakin olmasına davet eder.

Freud’un psikoseksüel gelişim kuramı: Freud yaşam boyu devam eden cinsel güdünün (libido) gelişim dönemlerini etkilediğini öne sürer. Buna da “psikoseksüel gelişim” der. Psikoseksüel gelişim dönemlerini belirli yaş aralıklarında sınıflandırmıştır. Her dönem bir önce ki dönemden etkilenir. Bu dönemler:

  1. a) Oral dönem (0-1,5 yaş): Yeni doğan haz bölgesi olan ağız yoluyla çevreyi tanır. Bu yüzden bu yaştaki bebekler her şeyi ağızlarına alır.
  2. b) Anal dönem (1,5-3 yaş): Haz kaynağı anal bölgededir. Bu dönemde yapılan tuvalet eğitimleri kişilik özelliklerini kazanmada etkilidir. Örneğin, annenin katı ve baskılı tutumunun çocukta inatçılık, cimrilik ve yıkıcılık gibi özellikleri açığa çıkarır.
  3. c) Fallik dönem (3-6 yaş): Haz bölgesi cinsel organlar ve çevresidir. Bu dönemde erkekler baba ve kızlar anne ile özdeşim kurarlar ve cinsel kimliklerini kazanırlar.
  4. d) Latent dönem (6-12 yaş): Gizil dönem olarak da adlandırılır. Bu dönemde cinsel roller sağlamlaşır. Kız ve erkeler kendi hemcinsleriyle oynar
  5. e) Genital dönem (11-18 yaş): Cinsellik gibi bazı dürtülerin açığa çıktığı dönemi kapsar. Cinsel çekicilik, grup etkinlikleri, meslek planlaması, gerçeklere bir yetişkine dönüşür

Freud, bu kuramını oluştururken psikolojik rahatsızlıkları bulunan bireylerin geçmiş yaşantılarına bakmış olması nedeni ile eleştirilmiştir.

Ziyaretçi Yorumları

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.