Şht. Üst. Teğ. Mehmet Ata Sk. No:6, Cumhuriyet, 18100 Merkez / Çankırı

Beceri Öğrenimi – Besyo Öğretmenlik Alan Bilgisi KPSS

Beceri Öğrenimi – Besyo Öğretmenlik Alan Bilgisi KPSS

Sporda Yetenek Kavramı

 Beceri ve yetenek kavramı sık sık birbirlerinin yerine kullanılmaktadır. Spor literatüründe beceri; Koordinatif Yetenek  veya Psikomotor Yetenek olarak tanımlandığından diğer özellikleri ile karışmaması açısından, beceri temel tanımına nöromusküler (sinir-kas) koordinasyonu neticesinde ortaya çıkan hareket olarak vurgulanmıştır. Bu nedenle, beceri ve yetenek kavramlarının daha iyi anlaşılabilmesi için, beceriyi daha detaylı incelemeden önce, yetenek kavramı üzerinde de durmak gerekmektedir.

 Yetenek kavramı son zamanlarda özellikle, psikoloji, pedagoji, sosyoloji, gibi bilim dalları tarafından sıkça ele alınan ve tartışılan bir kavramdır. Spor bilimi de diğer bilim dallarına dayanarak yetenek kavramını tanımlama çabasındadır.

 Spor bilimi yeteneği şöyle tanımlar;

  • Yetenek; Belirli bir alanda normalin üzerinde ancak henüz tam gelişmemiş özellikler bütünüdür.

 Yetenek kavramı, zekâ kavramıyla sıkı sıkıya bağlıdır. Bedenin beceriyi uygulama kapasitesinin yüksek oluşu becerinin doğru ve mükemmel yapılabileceği anlamına gelmez. Mutlaka mental olarak da işi yapabilme algı düzeyinin de yüksek olması gerekmektedir. Yeteneğin varoluşu zekayla desteklenmediği takdirde en üst düzeyde performans elde etmek pek mümkün değildir. Örneğin aynı takımda yer alan sporcuların aynı antrenman programına tabi olmasına rağmen aynı performansı gösterememeleri, bazılarının daha üst performans sergilemişi vb.

Yetenek Görüşleri

 Literatürde bakıldığında yetenekle ilgili farklı görüşler olduğu görülmektedir. Yetenek görüşleri ‘’Öğrenim Teorileri ile Yetenek görüşü’’ , ‘’Statik Yetenek Görüşü’’ ve ‘’Dinamik Yetenek Görüşü’’ olarak üç ana başlık altında toplanabilir.

Statik Yetenek Görüşü

 Bu görüşe göre sportif yetenek, büyük ölçüde kalıtımla belirlenir ve sonradan kazanılması mümkün değildir. Bu görüş birçok eleştiri akmasına rağmen yapılan araştırmalar anne ve babadan üreme esnasında yeni doğacak olan yavruya aktarılan kalıtımsal faktörlerin, sportif yeteneğin gelişmesinde etkili olduğunu göstermektedir.

 Ancak bu etki sınırlıdır ve başarılan büyük ölçüde; gelişimi etkileyen dış faktörlere ve eğitim ve öğretim imkanlarına bağlı olduğunu belirtmek gerekir.

Öğrenim Teorileri ile İlgili Yetenek Görüşü

 Öğrenmede yetenek anlayışı J.P. Pavlov ve Davranış psikolojisinin kurucusu J.B. Watson’un çalışmalarına dayanmaktadır. Bu görüşe göre; insan hareketleri, duyu organları, sinir sistemi ve kaslar arasındaki fizyolojik ilişkilerin güçlenmesi ile amaca yönelik hareket olarak ortaya çıkmaktadır.

 Sportif yetenek ise, belli bir sırayla verilen uyarılar sonucu oluşan şartlı reflekslere bağlı olarak gelişmektedir. ‘’İnsanın bir hareketi öğrenmesi, matematiksel bir kesinlikle uygulanmasının ağır bastığı bir refleks eğitimidir.’’ Şeklinde açıklanmıştır. Bu görüşe göre her birey şartlı refleks eğitimi ile her beceriyi uygulayabilir.

 Ancak genetik faktörlerin yetenek üzerindeki etkisinin becerinin üst düzey gerçekleştirilmesinde etkili olacağı unutulmamalıdır. Şartlı öğrenme yöntemi becerinin üst düzey gerçekleşmesi için tek başına yeterli gelmemektedir.

 Bu görüşe göre sportif yetenek, kalıtımsal özellikler ve çevre şartlarının ilişkisine dayanmaktadır.

Dinamik Yetenek Görüşü

 Son yıllarda spor bilimcilerin büyük çoğunluğu bu görüşü benimsemektedir. Bu görüşe göre; kalıtım önemlidir ancak bu özellikler çevre koşulları ve eğitim sayesinde bütünüyle gerçekleşebilir. Çünkü çevre genetik olmayan tüm faktörleri bünyesinde barındır. Kişinin yetenekli olduğu alanda eğitim imkanlarının sınırlı olması yeteneğin gelişmesine engel teşkil edeceği gibi aynı şekilde eğitim imkanlarının çok yeterli olması da başarıyla eş değer tutulamaz. Bu nedenle yetenek başarıyı garanti etmediği gibi tek başına eğitim de başarıyı garantileyememektedir. Çünkü yeteneği belirleyen bileşenlerin gelişip gelişemeyeceği çevresel şartlara bağlıdır.

 Yetenek sporcunun sporcunun başarısında kendini gösterir ve önemlidir ancak başarıyla eş anlamı değildir. Kısaca başarı yetenek ve eğitimin iyi şekilde bir araya gelmesiyle mümkün olmaktadır.

Ziyaretçi Yorumları

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Ürün ve Hizmetlerimiz Hakkında Daha Fazla Bilgi Almak İçin Bizi Arayabilirsiniz.
WhatsApp WhatsApp Canlı Destek